تغییر تاریخ تولد شناسنامه، مسئله‌ای است که اگرچه به ندرت روی می‌ دهد، اما ممکن است به دلایل مختلف مطرح شود. گاهی اوقات به دلیل اشتباه کارمندان اداره ثبت احوال، گاهی به علت خطا در گواهی ولادت، و گاهی نیز به دلیل استفاده از شناسنامه برای فردی که با اشتباه به عنوان برادر یا خواهر فوت‌ شده ذکر شده است، سن واقعی فرد با سنی که در شناسنامه ثبت شده، اختلاف دارد. ممکن است سن واقعی کمتر یا بیشتر از سن موجود در شناسنامه باشد.

با توجه به اینکه اکثر ولادت ‌ها در بیمارستان‌ ها انجام می‌ شود، این نوع اشتباهات کمتر شده‌اند، اما هنوز در برخی مناطق کشور، زایمان‌ های سنتی رواج دارند و احتمال وقوع چنین خطاهایی وجود دارد. باید توجه داشت که خطای کارمندان اداره ثبت احوال همچنان ممکن است و از این رو، ضروری است که افراد مورد نظر در مورد تغییرات ممکن در تاریخ تولد در شناسنامه خود، اقدامات لازم را انجام دهند.

قانون تغییر تاریخ تولد شناسنامه چیست؟

طبق ماده یک “قانون حفظ اعتبار اسناد سجلی و جلوگیری از تزلزل آنها” که در سال ۱۳۶۷ تصویب شده است، از تاریخ اجرای این قانون، تغییر تاریخ تولد اشخاص ممنوع است.

تبصره: فرد صاحب شناسنامه تنها یک بار در طول عمر و در صورتی که دارای اختلاف سن واقعی با سن مندرج در سجل احوال به تشخیص کمیسیونی که از جمله اعضائش فرماندار یا بخشدار، رئیس اداره ثبت احوال و پزشک منتخب، مدیر عامل سازمان بهداشت استان و رئیس شورای اسلامی شهر یا بخش صدور شناسنامه باشد و با حضور قاضی دادگاه صالحه محل تشکیل یافته، بیشتر از ۵ سال باشد، مجاز به اصلاح سن خود می‌‌شود.

در ایران، دو روش قانونی برای تغییر تاریخ تولد در شناسنامه وجود دارد که افراد می‌توانند از طریق آنها اقدام به انجام این فرآیند کنند.

روش اول قانونی تغییر تاریخ تولد شناسنامه

اگر تفاوت سن واقعی با سن درج شده در شناسنامه کمتر از 5 سال باشد، مرجع صحیح برای رسیدگی به پرونده، دادگستری و دادگاه حقوقی محل سکونت فرد است. فرد خواهان باید یک دادخواست به اداره ثبت احوال که شناسنامه اش را صادر کرده است، تحویل دهد و برای رسیدگی به پرونده درخواست کند.

در این حالت، شخص باید در دادگاه محل اقامت خود دعوا کند و نیازی به طرح درخواست در دادگاه محل صدور شناسنامه نیست. امکان اعتراض به رای دادگاه نیز وجود دارد که نتیجه این اعتراض در دادگاه تجدید نظر بررسی خواهد شد.

روش دوم قانونی تغییر تاریخ تولد شناسنامه

اگر تفاوت سن واقعی با سن درج شده در شناسنامه بیشتر از پنج سال باشد، شخص متقاضی باید به فرمانداری شهرستان محل صدور شناسنامه‌اش مراجعه کند و برای رسیدگی به پرونده‌اش درخواست خود را مطرح کند.

در این صورت، کمیسیونی به نام “کمیسیون تشخیص سن” برگزار خواهد شد؛ با حضور رئیس اداره ثبت احوال، فرماندار، مدیر عامل سازمان بهداری استان، پزشک، رئیس شورای اسلامی شهر و به ریاست قاضی محل تشکیل می ‌شود.

فرد متقاضی باید دلایل خود مانند برگ ولادت، استشهاد نامه یا حتی چند شاهد زنده را در دادگاه ارائه دهد. در نهایت، با نظر اعضای کمیسیون و با حضور پزشک در صورت لزوم، شخص می ‌تواند برای تغییر تاریخ تولد در شناسنامه اقدام کند. اعتراض به نتیجه این کمیسیون باید در دیوان عدالت انجام و پیگیری شود.

مراحل تغییر تاریخ تولد در شناسنامه

مراحل تغییر تاریخ تولد در شناسنامه شامل موارد زیر می‌شود:

ارائه درخواست کتبی

درخواست‌کننده باید درخواست خود را در فرم مربوط به همراه تصویر شناسنامه و یک عکس جدید به دبیرخانه کمیسیون تحویل دهد.

ثبت و ارسال پرونده

دبیرخانه پرونده را ثبت کرده و پس از تشکیل پرونده به رئیس اداره ثبت احوال ارسال می ‌کند.

تعیین وقت جلسه

رئیس کمیسیون وقت جلسه را تعیین کرده و به درخواست‌کننده اعلام می‌کند.

حضور در جلسه و تصمیم گیری

درخواست‌کننده با داشتن شناسنامه در جلسه کمیسیون حاضر می ‌شود. پس از مطالعه پرونده و شنیدن اظهارات درخواست‌کننده، کمیسیون تصمیم خود را در سه نسخه اعلام می‌کند.

معاینه پزشکی

در صورت لزوم، کمیسیون ممکن است صاحب سند را جهت معاینه و تعیین سن به پزشک قانونی معرفی کند. برای بررسی دقیق‌تر، ممکن است نیاز به مراجعه به کمیسیون پزشکی باشد تا از مواردی مانند آزمایش تراکم استخوان استفاده شود. ارائه این درخواست به فرد امکان تغییر یکباره در تاریخ تولد را می‌ دهد، ولی امکان اعتراض به نتیجه پرونده وجود ندارد.

اشخاصی که می‌توانند درخواست تغییر سن شناسنامه دهند

  • افراد ۱۸ سال به بالا؛
  • افراد کمتر از ۱۸ سال با حکم رشد؛
  • پدر یا جد پدری با ارائه شناسنامه خود جهت تغییر سن فرزندان کمتر از ۱۸ سال؛
  • قیم و وصی برای افراد تحت سرپرستی با ارائه مدارک مستند.

همانطور که گفته شد هر فرد تنها یکبار می‌تواند تاریخ تولدش را اصلاح کند و این فرایند در دو مرجع دادگاه عمومی و کمیسیون تشخیص سن قابل بررسی است و از آنجایی که تنها برای یک بار می توان برای  انجام آن اقدام کرد، بنابراین بهتر است برای پیگیری این درخواست از وکلای متخصص خانواده در این زمینه کمک بگیرید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *